Co oznacza `final` dla zmiennej, metody i klasy?

Głębiej

`final` oznacza „nie można zmienić w tym wymiarze”, ale sens zależy od użycia.

• `final` zmienna lokalna / parametr: nie możesz przypisać nowej referencji.
• `final` pole: musi dostać wartość raz (konstruktor/inicjalizer). Referencja nie zmieni się, ale obiekt może być mutowalny.
• `final` metoda: nie da się jej nadpisać (stabilność/security API).
• `final` klasa: brak dziedziczenia (np. `String`).

Uwaga o współbieżności

Pola `final` mają specjalne gwarancje widoczności po konstrukcji (przy poprawnej publikacji obiektu). Dlatego obiekty niemutowalne z final fields są łatwiejsze w użyciu.

Przykład

final List<String> xs = new ArrayList<>();
xs.add("a");      // ok (mutacja obiektu)
// xs = new ArrayList<>(); // nie ok (reassign)

Typowe pułapki

• Mylenie `final` referencji z niemutowalnością.
• Traktowanie `final` jako thread-safety (pomaga, ale nie czyni mutable state bezpiecznym).